In 2026 gelden voor duurzame kozijnen strengere eisen dan ooit. Nieuwbouwprojecten moeten voldoen aan een maximale U-waarde van 1,5 W/m²K voor de gehele gebouwschil, terwijl ook de milieuprestatie van materialen een steeds grotere rol speelt. Of je nu bouwt of renoveert, de keuze voor het juiste kozijn heeft directe gevolgen voor vergunningen, energieprestaties en de totale duurzaamheidsscore van een project. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over kozijneisen in 2026.
Welke wet- en regelgeving geldt voor kozijnen in 2026?
In 2026 worden kozijnen in Nederland primair geregeld door het Bouwbesluit 2012, dat inmiddels meerdere aanscherpingen heeft ondergaan via het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) onder de Omgevingswet. Voor nieuwbouw geldt een BENG-norm (Bijna Energieneutrale Gebouwen) waaraan het gehele gebouw moet voldoen, inclusief de thermische prestaties van kozijnen, ramen en deuren. Daarnaast speelt de MPG-eis een steeds grotere rol.
De Omgevingswet, die in 2024 volledig in werking trad, bundelt alle regels rondom bouwen en ruimtelijke ordening. Binnen dit kader zijn de eisen aan de thermische isolatie van de gebouwschil vastgelegd, evenals verplichtingen rondom milieuprestaties. Gemeenten kunnen in sommige gevallen aanvullende eisen stellen via het omgevingsplan, bijvoorbeeld bij specifieke duurzaamheidsambities in een nieuwbouwwijk.
Voor kozijnen in de praktijk betekent dit dat aannemers en opdrachtgevers niet alleen naar het kozijn zelf moeten kijken, maar naar de prestatie van het gehele gevelelement: kozijn, beglazing en afdichting samen bepalen of een gebouw aan de wettelijke normen voldoet.
Wat zijn de thermische eisen voor kozijnen en beglazing?
De thermische eisen voor kozijnen en beglazing in 2026 zijn vastgelegd via de BENG-eisen. Voor de gebouwschil geldt een maximale U-waarde (warmtedoorgangscoëfficiënt) van 1,5 W/m²K voor ramen en kozijnen in nieuwbouw. In de praktijk betekent dit dat HR++ glas of drievoudig glas noodzakelijk is om aan deze norm te voldoen.
U-waarden voor kozijnen en glas
De U-waarde geeft aan hoeveel warmte er per vierkante meter per graad temperatuurverschil door een element verloren gaat. Hoe lager de U-waarde, hoe beter de isolatie. Voor het kozijndeel zelf geldt een eigen U-waarde, voor het glas een andere. Samen bepalen ze de Uw-waarde van het gehele raamkozijnelement. Houten kozijnen scoren van nature goed op isolatie, omdat hout een lagere warmtegeleidingscoëfficiënt heeft dan aluminium of staal.
HR++ glas versus drievoudig glas
HR++ glas heeft doorgaans een U-waarde van circa 1,1 W/m²K, terwijl drievoudig glas (triple glas) waarden van 0,6 tot 0,7 W/m²K kan bereiken. Voor de meeste nieuwbouwprojecten voldoet HR++ glas aan de huidige eisen, maar bij ambitieuze energieprestaties of passieve bouwconcepten is drievoudig glas aan te raden. Wij leveren kozijnen standaard voorzien van HR++ isolatieglas, met de mogelijkheid voor triple glas afhankelijk van de projecteisen.
Welke duurzaamheidscertificeringen zijn verplicht of aanbevolen?
In Nederland is het KOMO-keurmerk voor kozijnen en gevelelementen weliswaar niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk wordt het door vrijwel alle aannemers en opdrachtgevers als minimumeis gesteld. Aanvullend zijn FSC- en PEFC-certificeringen voor het gebruikte hout steeds vaker een contractuele eis, zeker bij projecten voor woningcorporaties en gemeenten.
Het KOMO-keurmerk garandeert dat een product voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen en dat de productie onder gecertificeerd toezicht plaatsvindt. Voor houten kozijnen zijn daarnaast de certificeringen TimmerSelekt en HOUT100% relevant: deze labels geven opdrachtgevers zekerheid over de kwaliteit van de afwerking en het gebruikte hout. FSC (Forest Stewardship Council) en PEFC certificeren dat het hout afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen.
Bij aanbestedingen voor woningcorporaties en overheidsprojecten worden FSC- of PEFC-gecertificeerde materialen steeds vaker als harde eis opgenomen in het bestek. Wie duurzame kozijnen wil leveren die bij elke aanbesteding voldoen, doet er goed aan uitsluitend te werken met leveranciers die al deze certificeringen aantoonbaar in huis hebben.
Hoe beïnvloeden kozijnen de MPG-score van een gebouw?
Kozijnen beïnvloeden de MPG-score (Milieuprestatie Gebouwen) via de milieukosten die zijn verbonden aan de productie, het gebruik en de verwijdering van het materiaal. Hout scoort aanzienlijk beter dan aluminium of PVC in de MPG-berekening, omdat hout CO₂ opslaat tijdens de groei en een lage productie-impact heeft. Een lagere MPG-score betekent een betere milieuprestatie.
Vanaf 2021 geldt voor nieuwbouwwoningen een maximale MPG-score van 0,8 euro per m² per jaar. Er wordt verwacht dat deze grens verder aangescherpt wordt, wat de keuze voor materialen met een lage milieu-impact nog belangrijker maakt. Houten kozijnen van duurzaam gecertificeerd hout dragen bij aan een gunstige MPG-score, terwijl aluminium kozijnen door hun energieverbruik tijdens productie een hogere milieubelasting met zich meebrengen.
Bij het opstellen van een MPG-berekening worden de kozijnen ingevoerd via de bepalingsmethode op basis van de Nationale Milieudatabase (NMD). Producten met een KOMO-verklaring of EPD (Environmental Product Declaration) zijn hierin eenvoudiger te verwerken en leveren betrouwbaardere rekenresultaten op.
Wat zijn de duurzaamheidseisen bij renovatie versus nieuwbouw?
Bij renovatie gelden minder strenge eisen dan bij nieuwbouw. Voor nieuwbouw zijn de BENG-normen en MPG-eisen volledig van toepassing. Bij renovatie wordt per maatregel beoordeeld of die technisch en financieel haalbaar is, waarbij een minimale Rc-waarde of U-waarde per element als richtlijn dient. De eisen zijn dus afhankelijk van de omvang en aard van de renovatie.
Bij ingrijpende renovaties, waarbij meer dan 25 procent van de gebouwschil wordt vernieuwd, kunnen aanvullende eisen gelden die dichter bij de nieuwbouwnormen liggen. Dit is vastgelegd in het Bbl. Voor kleinschalige vervangingen, zoals het vervangen van enkele kozijnen in een bestaand gebouw, gelden de basisregels: het nieuwe kozijn mag de energieprestatie van het gebouw niet verslechteren en moet voldoen aan de geldende minimumwaarden.
Voor woningcorporaties die grootschalig renoveren is het verstandig al bij de projectvoorbereiding te kiezen voor kozijnen die ook aan de nieuwbouwnormen voldoen. Dit voorkomt dat een renovatie over enkele jaren opnieuw moet worden aangepakt vanwege strengere wetgeving.
Hoe kies je kozijnen die voldoen aan alle eisen van 2026?
Kozijnen die voldoen aan alle eisen van 2026 combineren een lage U-waarde, duurzaam gecertificeerd materiaal, een KOMO-keurmerk en een aantoonbaar gunstige bijdrage aan de MPG-score. De meest praktische aanpak is kiezen voor een leverancier die het kozijn, de beglazing en de afwerking als volledig gecertificeerd totaalproduct levert.
Controleer bij de selectie van kozijnen minimaal de volgende punten:
- Is het kozijn voorzien van een KOMO-keurmerk of gelijkwaardige certificering?
- Is het hout FSC- of PEFC-gecertificeerd?
- Voldoet de Uw-waarde van het kozijnelement inclusief glas aan de BENG-eis?
- Is er een EPD of NMD-verklaring beschikbaar voor de MPG-berekening?
- Wordt het kozijn afgelakt geleverd met een onderhoudsvrije coating?
Een volledig afgewerkt kozijn dat fabriekslak heeft ondergaan onder geconditioneerde omstandigheden biedt niet alleen een betere kwaliteitsgarantie, maar vermindert ook de kans op vochtproblemen en schilderwerk op de bouwplaats. Wij leveren onze houten kozijnen, ramen en deuren volledig afgelakt, beglaasd en gebruiksklaar, zodat aannemers direct kunnen monteren zonder extra bewerkingen.
Twijfel je welk kozijn het beste past bij jouw project of heb je vragen over de specifieke eisen voor jouw situatie? Neem contact met ons op voor advies op maat. Met bijna honderd jaar ervaring in houten kozijnen denken we graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als mijn kozijnen niet voldoen aan de BENG-normen bij een vergunningsaanvraag?
Als de kozijnen niet voldoen aan de BENG-normen, zal de omgevingsvergunning voor nieuwbouw worden geweigerd. De gemeente toetst de thermische prestaties van de gebouwschil via de ingediende energieberekening. Om vertraging te voorkomen, is het verstandig al in de ontwerpfase samen met een bouwfysisch adviseur te controleren of de gekozen kozijnen en beglazing de vereiste Uw-waarde halen.
Kan ik als particulier ook kozijnen vervangen zonder aan de nieuwbouwnormen te voldoen?
Bij het vervangen van een enkel kozijn in een bestaande woning hoef je als particulier niet aan de volledige BENG-normen te voldoen, maar het nieuwe kozijn mag de energieprestatie van de woning niet verslechteren. In de praktijk betekent dit dat je minimaal HR++ glas moet toepassen. Vraag bij twijfel altijd even na bij je gemeente of een bouwkundig adviseur of er voor jouw specifieke situatie aanvullende eisen gelden via het omgevingsplan.
Hoe weet ik of een leverancier écht voldoet aan alle certificeringseisen?
Vraag de leverancier altijd om aantoonbare documentatie: een geldig KOMO-certificaatnummer (controleerbaar via de KOMO-website), een FSC- of PEFC-keurmerk met certificaatnummer, en bij voorkeur een EPD of NMD-verklaring voor de MPG-berekening. Wees kritisch op leveranciers die alleen verwijzen naar 'gecertificeerd hout' zonder concreet bewijs, want bij aanbestedingen voor woningcorporaties of overheidsprojecten worden deze documenten standaard opgevraagd.
Wat is het verschil tussen een EPD en een NMD-verklaring, en welke heb ik nodig voor de MPG-berekening?
Een EPD (Environmental Product Declaration) is een internationaal erkend document dat de milieu-impact van een product over de gehele levenscyclus vastlegt. De Nationale Milieudatabase (NMD) is de Nederlandse database waarmee MPG-berekeningen worden uitgevoerd; producten met een EPD worden hierin opgenomen als betrouwbare invoerdata. Voor een MPG-berekening bij een Nederlandse nieuwbouwvergunning heb je producten nodig die in de NMD zijn opgenomen, waarbij een EPD de meest volledige en betrouwbare onderbouwing biedt.
Worden de kozijneisen na 2026 nog verder aangescherpt, en hoe houd ik daar rekening mee?
De verwachting is dat zowel de BENG-normen als de maximale MPG-score de komende jaren verder worden aangescherpt, in lijn met de Europese klimaatdoelstellingen. Voor projecten met een langere looptijd of grootschalige renovaties is het daarom verstandig nu al te kiezen voor kozijnen die ruim onder de huidige grenswaarden presteren, zoals triple glas in plaats van HR++ glas. Zo voorkom je dat je investering over enkele jaren alweer niet meer aan de dan geldende wet- en regelgeving voldoet.
Welke veelgemaakte fouten worden er gemaakt bij het bestellen van kozijnen voor duurzame nieuwbouw?
Een veelgemaakte fout is het bestellen van kozijnen op basis van alleen de U-waarde van het glas, zonder de Uw-waarde van het complete kozijnelement (inclusief kozijnprofiel en afdichting) te controleren. Een ander veelvoorkomend probleem is het ontbreken van de juiste certificeringsdocumenten op het moment van aanbesteding of vergunningsaanvraag, wat leidt tot vertraging. Zorg er daarom altijd voor dat je bij de leverancier vooraf de volledige technische documentatie opvraagt, inclusief KOMO-certificaat, houtcertificering en eventuele EPD.
Is hout altijd de meest duurzame keuze, of zijn er situaties waarin aluminium of PVC beter scoort?
Voor de MPG-score en CO₂-voetafdruk scoort hout uit duurzaam beheerde bossen vrijwel altijd beter dan aluminium of PVC. Aluminium heeft weliswaar een hoge recycleerbaarheid, maar de productie is zeer energie-intensief, wat de MPG-score negatief beïnvloedt. In specifieke situaties, zoals gevels met extreme weersbelasting of projecten waarbij onderhoud structureel niet geborgd kan worden, kan geanodiseerd aluminium een technisch onderbouwde keuze zijn, maar voor de meeste woning- en utiliteitsbouwprojecten blijft duurzaam gecertificeerd hout de beste combinatie van milieuprestatie en isolatiewaarde.