Nieuw houten kozijn in Nederlandse bakstenen gevel naast verweerde muur in renovatie, warme eikentinten en zandkleurig metselwerk.

Wat is het verschil tussen kozijnen voor nieuwbouw en renovatie?

Thomas Meulenberg ·

Het belangrijkste verschil tussen kozijnen voor nieuwbouw en renovatie zit in de maatvoering en de montagewijze. Bij nieuwbouw worden kozijnen op maat geproduceerd voor een nog te bouwen opening, terwijl renovatiekozijnen moeten passen binnen een bestaande, soms onregelmatige muuropening. Beide toepassingen stellen andere eisen aan maatname, afwerking en planning. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over dit onderwerp.

Welke eisen stellen nieuwbouw en renovatie aan kozijnen?

Bij nieuwbouw liggen de eisen aan kozijnen vooral op het vlak van maatvastheid, isolatiewaarden en aansluiting op het bouwbestek. Bij renovatie komen daar extra eisen bij: het kozijn moet passen in een bestaande opening die vaak niet perfect haaks of waterpas is, en de aansluiting op het bestaande metselwerk vraagt extra aandacht.

Voor nieuwbouwprojecten werken aannemers en projectontwikkelaars met een bouwbestek waarin de kozijnmaten en prestatie-eisen nauwkeurig zijn vastgelegd. Denk aan thermische isolatie (Rc-waarden), luchtdichtheid en geluidsreductie. Duurzame kozijnen spelen hierin een steeds grotere rol, omdat het Bouwbesluit steeds strengere energieprestatie-eisen stelt aan nieuwbouwwoningen.

Bij renovatie is de situatie complexer. De bestaande bouwschil bepaalt wat er mogelijk is. Soms is een kozijn direct te vervangen, maar in andere gevallen moet de dagmaat worden aangepast of moet er extra isolatie rondom worden aangebracht. Woningcorporaties die grote renovatieprojecten uitvoeren, letten hierbij ook sterk op onderhoudsgemak en levensduur.

Hoe worden kozijnmaten bepaald bij nieuwbouw versus renovatie?

Bij nieuwbouw worden kozijnmaten bepaald op basis van de architectuurtekeningen en het bouwbestek, nog voordat de muren zijn opgetrokken. Bij renovatie worden de maten opgenomen in de bestaande situatie, waarbij rekening wordt gehouden met slijtage, uitzetting en onregelmatigheden in het metselwerk.

In de nieuwbouw is maatvoering relatief eenvoudig: de constructieve opening wordt in het ontwerp vastgesteld en de kozijnen worden op die maat geproduceerd. Toch vraagt dit om nauwkeurige communicatie tussen aannemer, architect en kozijnleverancier, zodat de productie en levering op het juiste moment in het bouwproces aansluiten.

Bij renovatie is het opnemen van de maten een vak apart. Bestaande kozijnen zijn zelden exact haaks, en de dagmaten kunnen per opening enkele millimeters afwijken. Een professionele maatopname is daarom essentieel. Wij produceren kozijnen op maat, ook voor renovatieprojecten waarbij elke opening individueel wordt ingemeten. Zo voorkom je problemen bij de montage en zijn de kozijnen direct passend.

Wat zijn de verschillen in afwerking en beglazing?

De afwerking en beglazing van kozijnen zijn voor nieuwbouw en renovatie in principe gelijk: beide kunnen volledig afgelakt en beglaasd worden geleverd. Het verschil zit hem in de specifieke keuzes die per project worden gemaakt op basis van energieprestatie-eisen, esthetische wensen en het type gebouw.

Bij nieuwbouw is HR++ isolatieglas de standaard, maar steeds vaker wordt gekozen voor drievoudig glas (triple glazing) om te voldoen aan de strengste energieprestatie-eisen. De kozijnen worden in de fabriek voorzien van een eindcoating die tot twaalf jaar onderhoudsvrij is, wat aannemers en opdrachtgevers veel tijd en kosten bespaart op de lange termijn.

Bij renovatieprojecten spelen soms extra overwegingen mee. Zo kan bij monumentale panden de glasdikte beperkt zijn vanwege de sponningdiepte van het originele kozijn, of gelden er eisen vanuit welstand over de uitstraling van het kozijn. Ook hier leveren wij de kozijnen volledig afgewerkt, inclusief beglazing en coating, zodat ze direct gemonteerd kunnen worden zonder extra behandelingen op de bouwplaats.

Welk hout en welke certificeringen gelden voor kozijnen?

Voor duurzame kozijnen in zowel nieuwbouw als renovatie gelden dezelfde kwaliteits- en duurzaamheidscertificeringen. De belangrijkste zijn FSC en PEFC voor duurzaam bosbeheer, en KOMO voor de productkwaliteit. Aanvullende keurmerken zoals HOUT100% en TimmerSelekt geven extra zekerheid over de prestaties van het kozijn.

Wij werken uitsluitend met FSC- en PEFC-gecertificeerd hout. Dit betekent dat voor elke gebruikte boom nieuwe aangroei wordt gegarandeerd en de bossen actief worden beheerd en in stand gehouden. Voor opdrachtgevers die duurzaamheid als speerpunt hebben, is dit een belangrijk onderscheidend criterium bij de materiaalkeuze.

De KOMO-certificering borgt dat de kozijnen voldoen aan de Nederlandse bouwregelgeving en dat de productie plaatsvindt onder geconditioneerde, fabrieksmatige omstandigheden. Dit is relevant voor zowel aannemers die moeten aantonen dat zij bouwen conform het Bouwbesluit, als voor woningcorporaties die kwaliteitsgaranties vragen in hun inkoopcontracten. Bekijk ons volledig productaanbod voor meer informatie over de beschikbare houtsoorten en certificeringen.

Wanneer kies je voor houten kozijnen in een renovatieproject?

Houten kozijnen zijn een uitstekende keuze bij renovatie wanneer duurzaamheid, esthetiek en onderhoudsgemak prioriteit hebben. Ze zijn bijzonder geschikt voor woningcorporaties en projectontwikkelaars die grote aantallen woningen renoveren en daarbij willen voldoen aan duurzaamheidsdoelstellingen en een lange levensduur nastreven.

Hout heeft als materiaal een lage CO2-uitstoot in de productie en slaat koolstof op gedurende de gehele levensduur van het kozijn. Dit maakt houten kozijnen aantrekkelijk voor duurzaamheidsgerichte opdrachtgevers die sturen op milieuprestaties en materiaalpaspoorten. Bovendien is hout goed te bewerken, waardoor maatwerk voor afwijkende openingen eenvoudiger te realiseren is dan bij standaard kunststof of aluminium profielen.

Een veelgehoord bezwaar tegen houten kozijnen is het onderhoud. Maar met een fabrieksmatig aangebrachte eindcoating die twaalf jaar onderhoudsvrij is, vervalt dit argument grotendeels. Zeker bij grootschalige renovatieprojecten waarbij de onderhoudskosten over de gehele portefeuille worden berekend, biedt dit een aantoonbaar voordeel ten opzichte van traditioneel geschilderd hout.

Hoe verloopt de levering van kozijnen voor nieuwbouw en renovatie?

De levering van kozijnen voor nieuwbouw en renovatie verloopt via hetzelfde principe: volledig afgewerkt, beglaasd en beschermd geleverd vanuit de fabriek, zodat montage op de bouwplaats direct kan plaatsvinden. Het verschil zit in de planning en afstemming die per projecttype nodig is.

Bij nieuwbouwprojecten is de leverplanning nauw verbonden met het bouwproces. Kozijnen worden doorgaans geleverd op het moment dat de ruwbouw gereed is en de kozijnen kunnen worden ingehangen. Een betrouwbare levertijd is hierbij essentieel, omdat vertraging in de kozijnlevering het gehele bouwproces kan vertragen. Wij stemmen de productie en levering af op het bouwschema van de aannemer.

Bij renovatieprojecten is de logistiek soms complexer, zeker bij gefaseerde renovaties van meerdere woningen tegelijk. De kozijnen worden per fase of per adres geleverd, zodat bewoners zo min mogelijk overlast ondervinden. Ook hier geldt dat de kozijnen volledig gereed de fabriek verlaten: afgelakt, beglaasd en voorzien van al het benodigde beslag. Dit ontzorgt de aannemer en verkort de doorlooptijd op de bouwplaats aanzienlijk.

Wil je meer weten over hoe wij de levering voor jouw specifieke project kunnen afstemmen? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Hoe lang van tevoren moet ik kozijnen bestellen voor een nieuwbouwproject?

Voor nieuwbouwprojecten is het verstandig om kozijnen minimaal 6 tot 10 weken voor de geplande montagedatum te bestellen, afhankelijk van de complexiteit en het aantal kozijnen. Houd bij de planning rekening met de tijd die nodig is voor maatopname, productie en transport. Door vroeg in het bouwproces contact op te nemen met de kozijnleverancier, kun je de levering naadloos afstemmen op het bouwschema en vermijd je onnodige vertragingen.

Wat doe ik als mijn bestaande muuropening niet haaks of waterpas is bij renovatie?

Kleine onregelmatigheden in een bestaande muuropening zijn bij renovatie heel gebruikelijk en worden opgelost met aanpassingen in de dagmaat of door het gebruik van stelkozijnen en vulstukken. Een professionele maatopname ter plaatse is hierbij onmisbaar, zodat het kozijn op maat geproduceerd kan worden voor de specifieke opening. Bij grotere afwijkingen kan het nodig zijn om de opening eerst bouwkundig te corrigeren voordat het nieuwe kozijn wordt geplaatst; een ervaren aannemer of kozijnspecialist kan beoordelen welke aanpak het meest geschikt is.

Kan ik bij een renovatie kiezen voor een ander kozijntype dan het origineel, bijvoorbeeld van hout naar een ander profiel?

Ja, bij renovatie is het in principe mogelijk om over te stappen op een ander kozijnmateriaal of -type, maar er zijn wel aandachtspunten. Bij monumentale panden of woningen in een beschermd stadsgezicht kunnen welstandseisen beperkingen opleggen aan de uitstraling, het materiaal of de profilering van het nieuwe kozijn. Het is daarom verstandig om vooraf bij de gemeente te informeren of een omgevingsvergunning vereist is en welke eisen er gelden voor jouw specifieke situatie.

Wat zijn de meest gemaakte fouten bij de maatopname voor renovatiekozijnen?

De meest voorkomende fout is het opmeten van slechts één punt in de opening, terwijl de breedte en hoogte op meerdere plekken kunnen variëren door verzakking of slijtage. Daarnaast wordt de sponningdiepte of dagmaat soms over het hoofd gezien, wat later problemen geeft met de beglazing of het beslag. Een grondige maatopname houdt rekening met de kleinste maat op meerdere meetpunten én met de ruimte die nodig is voor montage en afwerking rondom het kozijn.

Zijn houten kozijnen ook geschikt voor grootschalige renovatieprojecten met een strak budget?

Houten kozijnen hebben een hogere initiële aanschafprijs dan standaard kunststof profielen, maar bij een totaalkostenberekening over de levensduur vallen ze vaak gunstiger uit. De fabrieksmatig aangebrachte eindcoating die twaalf jaar onderhoudsvrij is, verlaagt de onderhoudskosten significant, wat voor woningcorporaties met grote portefeuilles een aantoonbaar financieel voordeel oplevert. Bovendien kunnen duurzaamheidscertificeringen zoals FSC en KOMO bijdragen aan het behalen van subsidies of het voldoen aan duurzaamheidseisen in aanbestedingen.

Moet ik als aannemer zelf de beglazing regelen, of wordt dat meegeleverd?

De kozijnen worden volledig afgewerkt en beglaasd geleverd vanuit de fabriek, zodat er op de bouwplaats geen extra handelingen nodig zijn voor de beglazing. Dit geldt voor zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten en bespaart de aannemer aanzienlijk veel tijd en coördinatie. Het type glas, zoals HR++ of drievoudig glas, wordt in overleg vooraf bepaald op basis van de energieprestatie-eisen en de specifieke wensen van het project.

Welke documentatie heb ik nodig om aan te tonen dat de kozijnen voldoen aan het Bouwbesluit?

Voor het aantonen van conformiteit met het Bouwbesluit zijn de KOMO-certificering en de bijbehorende productdocumentatie de belangrijkste stukken. Deze certificering toont aan dat de kozijnen zijn geproduceerd onder geconditioneerde fabrieksomstandigheden en voldoen aan de geldende Nederlandse bouwregelgeving op het gebied van thermische isolatie, luchtdichtheid en mechanische sterkte. Aanvullend kunnen prestatieverklaringen (DoP) en technische datasheets worden aangeleverd, die je als aannemer kunt opnemen in het bouwdossier of het opleverdossier voor de opdrachtgever.

Gerelateerde artikelen